Meer info...

Andere Tijden Trynwâlden

Visiedocument Andere Tijden

Medezeggenschapsraad CBS Paadwizer

Januari 2013

Inleiding

Steeds meer basisscholen oriënteren zich op mogelijkheden om hun schooltijden aan te passen. Bijvoorbeeld door in samenspraak met de kinderopvang begin- en eindtijden aan te passen, het bioritme van kinderen te volgen of met flexibele vakanties rekening te houden met werktijden van ouders. Met nieuwe schooltijden streeft men onder meer naar een beter dagritme, naar een minder onrustige en versnipperde schooldag voor de kinderen en ouders en naar een rijk en aantrekkelijk aanbod dat de ontwikkeling van kinderen stimuleert.

Waarom andere tijden? Een wezenlijke vraag. Naast de opdracht van het PCBO om in ieder geval een bezinning aan te gaan, merken we ook dat er onder ouders behoefte is aan een bezinning op de  schooltijden. Iedere ouder maakt zijn eigen afwegingen maar belangrijk is dat het welzijn van de kinderen altijd voorop blijft staan. Een vaste structuur in de dagindeling is daarbij voor ieder kind een voorwaarde.

In de Trynwâlden is sinds september 2013 een werkgroep actief die onderzoekt of het invoeren van nieuwe schooltijden op de basisscholen in de Trynwâlden wenselijk is. De Paadwizer participeert in deze werkgroep door een afvaardiging van de MR-oudergeleding en een afvaardiging van de MR-personeelsgeleden. Ook de directie is vertegenwoordigd in de werkgroep.

Het belangrijkste motief voor de Paadwizer om over te willen gaan op andere tijden, is de behoefte aan meer rust en regelmaat voor de kinderen. Ook een effectievere besteding van de lestijd is een belangrijke reden. In de praktijk blijken deze verwachtingen uit te komen.

Daarnaast speelt mee dat het aanbieden van kwalitatief goede TSO met een gezond en pedagogisch verantwoord klimaat onder druk staat door het toenemende gebruik van de TSO. Steeds meer kinderen maken gebruik van de TSO waardoor het voor de vrijwilligers moeilijker wordt om de groep kinderen een uur lang pedagogisch verantwoord op te vangen. Veel kinderen ervaren de tijd op de TSO als ‘wachttijd’.

Een eenduidige lijn in opvang en onderwijs,  rust en regelmaat is  goed  voor de kinderen en kan door het invoeren van een continurooster  gewaarborgd worden.

Sluitende dagarrangementen, combinaties van onderwijs, opvang, sport en cultuur kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de kansen voor kinderen. Kinderwoud, de aanbieder van de buitenschoolse opvang, kan en wil hierin een belangrijke rol spelen door  invulling te geven aan naschoolse activiteiten.

De werkgroep is van mening dat het heel belangrijk is dat de organisatie op school goed loopt.  Een goed lopende organisatie levert kwaliteit op en dat komt ten goede aan de kinderen.

Voorstel

Na onderzoek heeft de werkgroep zich uitgesproken vóór het invoeren van nieuwe schooltijden te zijn en daarbij een continurooster van 5-gelijke dagen te willen invoeren.

Kenmerken van dit continurooster zijn:

5 gelijke schooldagen, van 8.30-14.00 uur;
Er is een lunchpauze van een halfuur (12.00-12.30 uur) met de leerkrachten in de klas;
Geen aparte tussenschoolse opvang;
Naschoolse opvang sluit elke dag direct aan op de lessen;
Leerkrachten gebruiken de langere middagen voor overleg, lesevaluaties en -voorbereiding, bijscholing, gesprekken met ouders etc.

Argumenten die voor andere schooltijden pleiten:
De wereld is veranderd
In vergelijking met 100 jaar geleden, is er veel veranderd in Nederland. Toen was er nog een agrarische samenleving, waarin kinderen ‘s ochtends moesten helpen met melken en tussen de middag thuis warm eten kregen. De lange zomervakantie was ook nodig omdat kinderen in die periode  hielpen met hooien. Inmiddels is de wereld veranderd. De meeste gezinnen eten ‘s middags niet meer warm. Veel moeders zijn buitenshuis gaan werken. Ouders maken op hun werkdagen steeds meer gebruik van professionele kinderopvang. Wel plannen zij hun werk bij voorkeur zó, dat ze op de vrije woensdagmiddag zelf hun kinderen kunnen opvangen. Dit veroorzaakt een onevenredige druk op de kinderopvang op de maandag, dinsdag en donderdag, met wachtlijsten tot gevolg.

Pedagogisch voordeel

Vanuit pedagogisch oogpunt is het beter als een kind niet steeds hoeft om te schakelen. In de huidige tijd zijn er dagen dat een kind eerst naar de voorschoolse opvang gaat, dan naar school, vervolgens naar de overblijf, weer naar school en daarna naar de naschoolse opvang. Daarbij krijgen kinderen dan op 1 dag te maken met veel verschillende juffen/meesters. Daarbij komt dat het scholen nauwelijks nog lukt om vaste overblijfmedewerkers te vinden. Traditioneel deden moeders dat, maar die werken nu buitenshuis. Het leidt tot veel onrust in de schooldag van een kind.

Rust in het programma

Een school die een continurooster aanbiedt, brengt al veel rust in het programma. Voor de tussenschoolse opvang hoeft niets meer geregeld te worden en álle kinderen eten ‘s middags op school, met hun eigen juf of meester.  Nog rustiger wordt de dagindeling met een vijf-gelijke-dagenmodel. Door de kortere pauzes raken kinderen minder uit het leer- speelritme en worden minder afgeleid. Daarbij is de spanningsboog van jonge kinderen wel een apart aandachtspunt.

Effectieve leertijd

De ervaring leert dat een rustiger schooldag, ingericht volgens één van de nieuwe modellen effectiever is. Dat komt omdat kinderen meer geconcentreerd werken. Door de kortere middagpauze blijven kinderen in het schoolritme. De leerstof kan gelijkelijk over de schooldagen verdeeld worden. Vaak gaan de leerresultaten omhoog . Dat blijkt uit ervaring van scholen die al werken met het continurooster

Doorlopende leerlijn

De kinderopvang kan een beter inhoudelijk programma bieden omdat de kinderen er langer zijn, al vanaf 14 uur in plaats van 15.30 uur bij de traditionele tijden. Door een intensieve communicatie tussen school en kinderopvang kan de opvang aansluiten bij de thema’s die op school worden behandeld en zodoende bijdragen aan verdieping en verwerking op een speelse en ontspannen manier Zo kan een doorlopende leerlijn ontstaan. Met name in 7-tot-7-scholen werken pedagogisch medewerkers van de opvang vaak ook als onderwijsassistenten, in combinatiefuncties. Dit is een garantie voor een gelijke pedagogische aanpak.

Rust voor de leerkrachten

In de praktijk blijken andere schooltijden ook vaak voor leerkrachten meer rust in hun werkdagen te brengen. Ze zijn eerder klaar met hun klas en hebben daardoor meer tijd voor hun niet lesgebonden taken. Er hoeft minder werk mee naar huis. Daar komt bij dat de kinderen meer geconcentreerd werken. Doordat de lunchpauze korter is en door professionals wordt begeleid, zijn er minder incidenten op het schoolplein die aan het begin van de middag opgelost moeten worden. Bijna alle leerkrachten herkennen dit.

Sport en muziek

Als meer scholen in een gemeente of een hele wijk andere tijden invoeren, kunnen bijv. de sportverenigingen, het zwembad en de muziekscholen ook hun trainings- en lestijden aanpassen. Deze activiteiten kunnen meer over de week verdeeld worden, het hoeft niet meer allemaal op woensdagmiddag of na vieren. Wel ligt aanpassing van de vrije woensdagmiddag bij sommige ouders gevoelig.

Minder druk op kinderopvang

De druk op de kinderopvang kan gelijkelijk verdeeld worden, zodat de mogelijke wachtlijsten verdwijnen. Ouders hebben meer vrijheid om te kiezen op welke dag ze gaan werken. Iedere school, iedere locatie en/of samenwerking tussen school en opvang en externe partners zoals sportclubs, verenigingen etc., is uniek.

De voor- en nadelen voor alle partijen op een rij:

Kinderen

Voordelen:

Meer regelmaat in de lesdag (hele dag dezelfde leerkracht) en in de week (elke dag dezelfde tijden)Vervallen tussenschoolse opvang, geen onderscheid tussen kinderen die wel en niet overblijven op school
Meer mogelijkheden voor (sport)verenigingen en andere activiteiten in de Trynwâlden
Verbeterde verkeersveiligheid door minder haal- en brengmomenten
Uit het oogpunt van concentratie en effectieve leertijd benut men liever de ochtenden intensiever en houdt men de middag korter.

Nadelen:

Dag is intensiever en de vrije woensdagmiddag vervalt
(Mogelijk) langer naar naschoolse opvang
Alle activiteiten moeten wel op het continurooster worden ingeregeld waardoor eigenlijk alle scholen in de Trynwâlden mee moeten doen

Ouders

Voordelen:

Geen haal- en brengmomenten tussen de middag
Andere werkdagen of –tijden mogelijk
Gelijke schooltijden onder- en bovenbouw
Kinderen zijn ’s middags langer vrij

Nadelen:

Geen gezamenlijke (lunch)tijd thuis
Werktijden zijn mogelijk op huidige schooltijden aangepast, bij wijziging mogelijk langere naschoolse opvang nodig
Kinderen zijn ’s middags langer vrij

Leerkrachten

Voordelen:

Meer rust bij start na middagpauze, waardoor er effectiever onderwijs gegeven kan worden.
Meer tijd na schooldag voor overleg of voorbereiding

Nadelen:

Leerkrachten hebben hun rustmoment pas om 14.00 uur
Intensievere lesdagen

School

Voordeel:

Duurzamer gebruik van het gebouw: minder uren verwarming en verlichting per dag

Toelichting op het voorstel

Na onderzoek heeft de werkgroep “Andere Tijden Trynwâlden” zich uitgesproken voor het 5- gelijke dagen model. Het voorstel zal zijn om dit vanaf het schooljaar 2015/2016, in te voeren.

Onderbouwing

Er wordt steeds meer gebruik gemaakt van TSO en BSO, waardoor kinderen, met dit huidige rooster, op een dag met veel verschillende begeleiders en organisaties te maken krijgen. Een eenduidige lijn in opvang en onderwijs, rust en regelmaat is goed voor de kinderen en kan door het invoeren van het 5-gelijke dagenmodel gewaarborgd worden. Sluitende dagarrangementen, combinaties van onderwijs, opvang, sport en cultuur kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de kansen voor kinderen. Het 5- gelijke dagen model met een continurooster geven daar goede kansen voor, omdat kinderen langere middagen hebben. De tijd wordt effectiever ingedeeld.

Er is overleg geweest met de kinderopvangorganisatie “Kinderwoud”. Zij staan positief t.o.v. invoering van het 5-gelijke dagenmodel. Het schooljaar 2014-2015 kan gebruikt worden om naschoolse activiteiten voor kinderen te ontwikkelen, in samenspraak met sport-, muziek- en cultuuraanbieders in de Trynwâlden.

Het 5- gelijke dagenmodel, biedt kinderen :

  • meer mogelijkheden om invulling te geven aan naschoolse activiteiten, waarbij met name gedacht wordt aan sport, cultuur en muziek, de zogenaamde talentontwikkeling;
  • lange middagen voor sport, spel, muziek, cultuur (bibliotheek) en praktische zaken (bezoek huisarts/tandarts/winkelen etc.);
  • 5- gelijke dagen en dus een duidelijke structuur: iedere dag is hetzelfde; rust in het programma. Voor de tussenschoolse opvang hoeft niets meer geregeld te worden en álle kinderen eten ‘s middags op school zonder uitzondering. Door de kortere pauzes raken kinderen minder uit het leer-speelritme en worden minder afgeleid. Rust, duidelijkheid en structuur ook doordat de pauze onder begeleiding van de eigen leerkracht wordt doorgebracht;
  • samen eten kan een extra dimensie geven aan het groepsgevoel;
  • de ervaring van andere scholen is dat leerlingen met een stoornis in het autistisch spectrum veel baat hebben bij de duidelijke structuur en regelmaat die het 5-gelijke dagen model biedt;
  • minder “andere gezichten” voor de kinderen op een dag;
  • een effectievere schooldag. Dat komt omdat kinderen meer geconcentreerd kunnen werken. Door de kortere middagpauze blijven kinderen in het schoolritme. De leerstof kan gelijkelijk over de schooldagen verdeeld worden. Vaak gaan de leerresultaten omhoog ( ervaring van andere scholen) . Ook de jongere kinderen worden bij een continurooster minder uit hun speelritme gehaald.

Het 5- gelijke dagen model, biedt ouders:

  • kind dat wel vaart bij de rust in zijn dagritme;
  • gelijke eindtijden voor alle kinderen;
  • op den duur geen piekdagen meer bij de bso. Ook de woensdag en vrijdag kunnen nu aantrekkelijk zijn om te werken;

Het 5- gelijke dagen model, biedt leerkrachten:

  • op de middagen na schooltijd te overleggen met collega’s , gesprekken met ouders te voeren, volgen van cursussen, voorbereiding en teamoverleg. In het kader van passend onderwijs is dat effectief; meer effectieve tijd voor hun niet-lesgebonden taken;
  • in de praktijk blijken andere schooltijden voor leerkrachten meer rust in hun werkdagen te brengen;
  • doordat de lunchpauze korter is en door leerkrachten wordt begeleid, zijn er minder incidenten op het schoolplein die aan het begin van de middag opgelost moeten worden.

Het 5- gelijke dagen model, biedt de directeur van de scholen kansen om:

  • gemakkelijker duo’s te vormen , omdat alle werkdagen even lang zijn. Daardoor is de werktijdfactor eenvoudig te bepalen. Dit maakt het combineren van deeltijdfuncties gemakkelijker en daarmee een deel van de organisatie binnen de school;
  • zich te houden aan de cao. t.a.v. de pauze- en rusttijden regeling hoeven er geen ingewikkelde constructies bedacht te worden;
  • effectiever te vergaderen doordat die eerder op de middag gepland kunnen worden.

Daarnaast biedt dit model ook goede kansen om:

  • als ketenpartners beleid te maken met kinderopvangorganisaties t.a.v. kwalitatief goede dagarrangementen. Op verschillende plaatsen is er meer oog voor elkaars activiteiten en inspanningen. Afstemming van tijden kan een opstap worden voor wederzijds inzetten van personeel (combinatiefuncties) en het maken van een meer inhoudelijk en eenduidig pedagogisch beleid;
  • te zorgen voor minder verkeersbewegingen tussen de middag;
  • wederzijds inzetten van personeel (combinatiefuncties), mogelijk i.s.m. de gemeente;
  • de druk op de kinderopvang gelijkelijk te verdelen. Ouders hebben meer vrijheid om te kiezen op welke dag ze gaan werken;
  • te streven naar het aanpassen training- en lestijden van sportverenigingen, muziekscholen, cultuuraanbieders. Deze activiteiten kunnen meer over de week verdeeld worden, het hoeft niet meer allemaal op woensdagmiddag of na vieren.

Waarom geen vrije woensdagmiddag?

* het brengt niet de gewenste structuur en bijbehorende rust van vijf identieke dagen;

* voor het jonge kind is een continurooster met een vrije woensdagmiddag niet ideaal. De middagen op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag zijn dan lang, tot half 3/3 uur;

* de werktijd tot een pauze is op 4 dagen langer dan 5,5 uur, omdat de leerkrachten met de kinderen in de klas eten. Dat betekent dat er een pauze voor leerkrachten georganiseerd moet worden, op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag van ten minste 30 minuten(CAO PO bepaling);

* in verband met het recht op pauze voor leerkrachten zullen er nieuwe/andere medewerkers ingezet moeten worden. Dat betekent toch weer meer gezichten voor de kinderen op een dag;

* de werktijdfactoren van de leerkrachten zijn in dit model nog steeds verschillend door de kortere werktijd op woensdag. In de praktijk blijkt dat het bij een vijf gelijke dagenmodel eenvoudiger is om de werktijdfactor te bepalen, omdat er geen verschil meer is in de lesuren per dag. Deeltijdfuncties zijn gemakkelijker te combineren met elkaar;

* de tijdwinst op de middagen voor leerkrachten, als de lessen doorgaan tot half 3/3 uur, is minimaal. De motivatie om dan over te stappen op een continurooster is daardoor vaak kleiner.

* er blijven piekdagen op de BSO;

* tijdswinst voor de BSO op de middagen is minimaal, maar een half uur op de vier langere dagen; hierdoor kan er nog geen uitgebreider naschoolse activiteitenaanbod worden aangeboden.

Het jonge kind

Het jonge kind heeft onze speciale aandacht. In de startfase kunnen de jonge kinderen ( 4- jarigen) mogelijk de dagen als (te) lang ervaren. Hier is aandacht voor vanuit leerkrachten en signalen zullen met ouders besproken worden zodat er in samenspraak een oplossing gezocht kan worden. Uit ervaring van andere scholen weten wij dat dit (mogelijk) in de beginfase kan spelen, maar bij gewenning aan het rooster niet meer aan de orde is. Uiteraard is het zo dat kinderen jonger dan 5 jaar in overleg eerder van school kunnen worden gehaald.

Pauze en rusttijden

De school kiest voor een pauzetijd van een half uur tussen de middag , waarbij leerkrachten lunchen met de kinderen. Dit model is eenvoudig en zal niet “instorten” bij bijv. ziekte van 1 van de teamleden. Voor de kinderen uit groep 1 en 2 kan de hele pauze gebruikt worden om te eten. Zij hebben hun bewegingsmoment immers al in de morgen en mogelijk ook nog in de middag. De kinderen vanaf groep 3 kunnen na de lunch naar buiten, of binnen in een rustmoment nemen indien nodig. Voor pleinwacht zal een rooster opgesteld worden. Mogelijk kunnen daar de mensen die ambulant in de school aanwezig zijn meedraaien. Ook vinden de buitenpauzes per groep(en) op verschillende tijden plaats.

Werktijdfactoren van leerkrachten

Het wijzigen van de schooltijden kan voor leerkrachten die in deeltijd werken, gevolgen hebben, omdat het aantal lesuren kan veranderen ten opzichte van de 'oude' situatie. Er kan een kleine verschuiving in de werktijdfactor ten voordele of ten nadele van de leerkracht komen. Bij nieuwe aanstellingen op de school is er geen probleem, omdat dat direct rekening gehouden wordt met de parttime-aanstelling en de uren.

Aanbod en organisatie van naschoolse activiteiten

Indien alle zes scholen in de Trynwâlden overstappen op een 5-gelijke dagenmodel is het zeer wenselijk dat aanbieders van sport, muziekscholen en cultuuraanbieders hun training- en lestijden aan gaan passen. Daarnaast kunnen kinderopvangorganisaties met een aantrekkelijk aanbod komen van activiteiten voor kinderen op de 5 langere opvangmiddagen. De inzet van een bredeschool-coördinator en/of een combinatiefunctionaris is wenselijk. In gezamenlijkheid komen tot een uitdagend, afwisselend dagprogramma voor kinderen is een uitdaging. We willen een verbinding tussen binnen- en buitenschools leren en goede afwisseling tussen in- en ontspanning. Het brengen en halen naar- en van activiteiten is een punt dat uitgewerkt wordt.

Meer Informatie? Bovenaan de pagina staan twee links die de moeite van het lezen waard zijn!